Rusya lideri Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump'ın bugün ABD'nin Alaska eyaletindeki Elmendorf-Richardson Hava Üssü'nde gerçekleştireceği görüşme TSİ 22.30'da başlayacak. Görüşme kadar görüşme için seçilen mekan da ilginç. Bir zamanlar Rusya'nın kolonisi olan Alaska, yok parası Rus çarı tarafından ABD'ye satılmış. İşte dünyanın beklediği Trump-Putin zirvesi ve Alaska'nın ilginç öyküsü...
TRUMP VE PUTİN ZİRVESİ
Trump ve Putin'in Alaska'daki görüşmesinin ana gündemi Rusya'nın gözünü diktiği doğu Ukrayna olacak. İki lider ilk olarak baş başa görüşecek, görüşme daha sonra heyetlerin katılımıyla devam edecek.Putin ve Trump’ın görüşmenin başında kısa bir konuşma yapması bekleniyor. Görüşmenin sonunda ise bir basın açıklaması bekleniyor. Görüşmeye her iki taraftan da 5 isim katılacak.
PUTİN'İN ZAFERİ DENİYOR
ABD Başkanı Donald Trump, Alaska’da yapılacak kritik ABD-Rusya zirvesi öncesinde beklentileri olabildiğince düşürdü. The New York Times'ın haberine göre, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın durdurulması konusunda tarafların görüşleri birbirinden çok uzak olduğu için somut ilerleme beklenmiyor. Ancak hem Moskova hem Kiev, buluşmanın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için diplomatik bir zafer olduğu konusunda hemfikir. Kremlin yanlısı televizyonlar, “Putin’in ABD ziyareti, Rusya’yı izole etme politikasının tamamen çöküşü” ifadelerini kullandı. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski de, Alaska görüşmesine davet edilmemesini eleştirerek, “Putin fotoğraf peşinde, bu onun kazancı olacak” dedi.
TRUMP'IN TEHDİDİ FOS ÇIKTI TOPRAK TAKASI İHTİMALİ
Trump, iki hafta önce Putin’e ateşkes için süre vermiş, aksi halde Rusya’ya ve savaşta Moskova’ya destek veren Çin ile Hindistan gibi ülkelere sert ekonomik yaptırımlar uygulayacağını söylemişti. Ancak süre doldu, savaş şiddetlendi ve yeni yaptırımlar gelmedi. Trump, toplantıyı “yoklama buluşması” olarak tanımlasa da, “toprak takası” fikrine açık olduğunu ima etti. Zelenski ise Ukrayna Anayasası gereği ülke topraklarından vazgeçemeyeceğini, böyle bir adımın Kiev’de ciddi bir siyasi krize yol açacağını söyledi. Uzmanlara göre en kötü senaryo, Putin’in ABD’nin kabul edeceği ama Zelenski’nin iç siyasette asla kabul edemeyeceği bir teklif sunması. Bu durumda Trump, Kiev’e karşı daha sert bir pozisyona dönebilir.
AVRUPA ÜLKELERİ NİYE KIZGIN? PUTİN YASAKLIYDI
2022’deki operasyondan bu yana Putin’le görüşen Batılı lider sayısı sadece iki (Slovakya ve Macaristan başbakanları) ile sınırlıydı. Putin'in bugün İngiltere, Almanya veya Fransa'ya seyahat etmesi ise mümkün değil. Ukrayna'da başlattığı savaş nedeniyle hakkında uluslararası yakalama emri bulunan Putin, bu üç ülkeden birine ayak bastığında gözaltına alınıp Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne iade edilebilir. ABD ise bu mahkemeye taraf almadığı için Putin'in Alaska'da gözaltına alınma gibi bir durumu söz konusu değil.
RUSYA'NIN ESKİ KOLONİSİ
ABD Başkanı Donald Trump, Washington'dan Alaska'ya yaklaşık 5 bin 400 kilometre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Kremlin'den yaklaşık 7 bin kilometre uçakla seyahat ederek varacak. Buluşma yeri ise Elmendorf-Richardson Askeri Üssü olacak. Amerika'nın kuzeybatı ucundaki bu bölgede her iki devlet başkanı ve heyetleri de birbirlerine yabancılık çekmeyecek. Çünkü Trump'ın Putin'i ağırlayacağı Alaska, coğrafi olarak ideal bir yer olmasının ötesinde her iki ülke açısından tarihsel bir anlam taşıyor.
Rusya Alaska'yı nasıl keşfetti?
Yaklaşık 10 bin yıl önce son buzul çağının sonuna kadar, bugünkü Rusya'nın uzak doğusu ile Alaska arasında bir kara köprüsü bulunuyordu. İlk insanların muhtemelen bu yoldan Amerika kıtasına ayak bastığı tahmin ediliyor. Ancak deniz seviyesi yükselince günümüzde Bering Boğazı olarak anılan yer geçilmez hale geldi ve Alaska'daki yerli halk bir süre dış dünyadan izole yaşamak zorunda kaldı. Alaska ve Rusya arasında bulunan aynı adlı ada zincirinin sakinleri Aleutlar, bu topraklara "Alyaska" adını vermişlerdi. Eyaletin bugünkü adı da buradan türedi.
RUS ÇARI KIRIM SAVAŞINDA YOK PAHASINA SATTI
18. yüzyılın ortalarına gelindiğine kadar Alaska bir Rus kolonisiydi. Rusya, Osmanlı ile girdiği Kırım Savaşı nedeniyle ekonomik olarak zor duruma girmişti. Çarlık bu nedenle Alaska'yı satmak istedi. İlk olarak o dönemde Kanada'yı yöneten İngiltere bu satışa ilgi gösterdi. Ama ABD, o dönem için büyük bir meblağ olan 7,2 milyon dolar teklif edince bölgeyi satın alan taraf oldu.
