Advert
Hüseyin Kurt
Hüseyin Kurt
Giriş Tarihi : 27-01-2017 15:23

MEMLEKETİN OYLAMALARI

Referandum!

Türkçe bir kelime değil...

Aslı Latince. "Referre" yani "geri getirmek" kökünden geliyor.

Türkçesi ise; "Halk Oylaması"

Türkiye'de değişik tarihlerde halk oylaması yapılmış;

Bu halk oylamalarının neredeyse tamamı da ya darbe sonrası ya da darbeden sonra yapılan anayasaların kalıntılarını temizlemek için gerçekleştirilmiş.

Birisi; “Referandumlar darbe ürünüdür” dese karşı çıkacak kanıt aramak gerekecek…

Cumhuriyet tarihinde yapılan 6 halk oylamasının birisinde HAYIR, diğerlerinde EVET çıkmış.

Bir oylamada ise EVET ve HAYIR birbirine çok yakın çıkmış ama o oylamada boykot ederek sandığa gitmeyenlersonucu belirlemiş ve EVET çıkmış.

İlginç bir ortak yön ise; halk oylamalarının birçoğunun, askeri darbe, sıkıyönetim gibi olağanüstü durumlarda veya gölgesinde yapılması…

***

Yıl 1961

27 Mayıs Askeri Darbesi’nden sonra hazırlanan 1961 Anayasası oylandı.

Sıkıyönetim sırasında yapıldı.

Sonuç;

EVET %61,7

HAYIR %38,3

O dönem HAYIR oyunun fazla çıktığı iller ise; İzmir, Samsun, Aydın, Denizli, Kütahya, Çorum, Adapazarı, Bolu veZonguldak.

***

Yıl 1982

12 Eylül Askeri Darbesinden sonra hazırlanan 1982 Anayasası oylandı.

Sıkıyönetim sırasında yapıldı.

Sonuç;

EVET % 91,4

HAYIR %8,6

O dönem tüm illerde  EVET fazla çıkmış.

***

Yıl 1987

12 Eylül 1980 Askeri Darbesinden sonra hazırlanan 1982 Anayasasında getirilen geçici 4. maddesinde ki 5 ve 10 yıllıksiyasal yasakların kaldırılması oylandı.

Sonuç;

EVET %50,16

HAYIR %49,84

Neredeyse eşit!

Arada sadece 37 bin 534 oy fark var.

Bu halk oylamasında sahil illeri neredeyse tamamı EVET derken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun neredeyse tüm illerinde HAYIR çoğunlukta çıkmıştı.

Hemen sonrasında hükumet erken seçim kararı aldı.

***

Yıl 1988

1982 Anayasasının 127. maddesindeki yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması konusunda halk oylaması yapıldı.

Sonuç;

EVET %35

HAYIR %65

Ülke tarihindeki ilk kez bir halk oylamasından HAYIR çıktı!

O dönemde EVET oyunun fazla olduğu tek il ise Malatya oldu.

Halk oylaması ile değişiklik kabul edilmedi ve 1988 olarak öngörülen erken yerel seçim yapılmadı.

***

Yıl 2007

İşte bu tarihte "çok sorulu, tek cevaplı halk oylaması" dönemi başlıyor!

Bu halk oylamasında "5 soru soruldu ve tek cevap istenildi."

Bu sorulardan en akılda kalanı ise; "Cumhurbaşkanının halk oyuyla seçilmesi." oldu...

Sonuç;

EVET %68,95

HAYIR %31,05

Halk oylamasının yapılacağı gece 150 PKK'lı terörist Dağlıca Komando Taburuna saldırmış ve 12 askerimiz şehit olurken16 askerimiz yaralanmış,  8 askerimiz ise Kuzey Irak'a kaçırılmıştı.

O dönemde HAYIR oyunun fazla çıktığı iller ise; Tunceli, Kırklareli, Edirne, Muğla, Tekirdağ, Aydın ve İzmir oldu.

Bu halk oylamasının en öne çıkan yönü ise; % 32,5 oranındaki boykot veya oy kullanmama oranı olması…

En fazla boykot ve oy kullanmama oranı ise; %47 ile Diyarbakır, %42,2 ile Iğdır, %41,3 ile İstanbul, %41,8 ile Adana, %38,9 ile Rize, %39,6 ile Niğde’de görüldü.

***

Yıl 2010

Bu referandum da; "çok sorulu, tek cevaplı" olarak düzenlenen 2. halk oylaması oldu.

Halk oylamasının denk getirildiği tarih çok manidar(!)dı; 12 Eylül!

Muhalif olan sağ ve sol için "12 Eylül Darbesi ile hesaplaşma" teması kullanılmıştı...

Bu kez pakette tam 26 soru/madde vardı ve "tamamına tek bir cevap" isteniyordu!

Sonuç;

EVET %57,88

HAYIR %42,12

Son halk oylamalarına göre katılım o kadar fazlaydı ki; "neredeyse mezardakiler bile kalkıp oy kullanmıştı!"

HAYIR oyu 19 ilde EVET oyundan fazla çıktı...

Bu halk oylaması son dönemin en önemli olaylarından birisiydi!

Nihayetinde, 12 Eylül 2010 referandumu sonrasında HSYK’de çoğunluğu elde eden yapılar başta Ergenekon ve Balyozolmak üzere birçok davanın seyrini etkilemiş, bu süreç 17-25 Aralık olaylarına kadar devam etmişti...

2010 halk oylaması tarihe, “15 Temmuz Darbe Girişimi”nin zeminini hazırlayan oylama olarak geçecek…

***

Gelelim günümüze;

Önümüzde yeni bir halk oylaması var!

Bu oylama yine "çok sorulu, tek cevaplı" ama Türkiye Cumhuriyeti tarihinde daha önce yapılan 6 halk oylamasından çok daha farklı...

Bu halk oylaması ile her ne kadar "sistem oylanacak" denilse de aslında "rejimi oylayacağız"!..

EVET ve HAYIR..

Daha önceki hiçbir halk oylamasında bu kadar keskin ve kutuplaştırıcı bir potansiyel yoktu!..

Adına ister sistem deyin ister rejim ama EVET ve HAYIR'ı toplum birbirinin gözüne sokarcasına yüksek sesle birbirine haykırırsa, sonuç ne olursa olsun oylama sonrasında cephelere ayrılmış bir toplum ile karşı karşıya kalma riski çok yüksek!

Beni en çok endişelendiren durum da bu risktir!..

Sistemi oylayacağımız bu halk oylaması, meclisten 3'te 2 çoğunlukla geçemedi!

3'te 2 oy çoğunluğuna denk gelen (%66,7) 367 vekilin oyu ile geçmeyen Anayasa değişikliği paketini %51 ile halka soracağız...

"Bu oylama, sistem değişikliği olduğu için, EVET için en az meclis çoğunluğu olan %66,7 oy yani 3’te 2 çoğunluğu ile sonuç belirlenmeli" diyenlerde var…

Bu kişiler özetle; “%51 ile sistem değişememeli” diyorlar…

***

Rejimler, dünya tarihinde; savaşlar, ihtilaller, darbeler, devrimler ve halk hareketleriyle veya sonrasında değişmiş

Halk oylaması ile rejimi değişen bir örnek daha yok!

Türkiye’de halk oylaması ile yapılacak olan rejim değişikliği paketi biraz tersten işliyor; Halkın başkanlık veya tepkiler az olsun diye adı yumuşatılarak “Partili Cumhurbaşkanlığı” olarak arz edilen talep halk tarafından gelmedi.

Talep gelmediği gibi “talep, bir arzın sonucunda” oluşturulmaya çalışıldı!

***

Olmasına kesin gözü ile bakılan halk oylaması muhtemelen Nisan 2017’de yapılacak!

Bu demek oluyor ki; OHAL’de ya da “OHAL’in gölgesinde bir halk oylaması” olacak…

Keşke OHAL sonrası ülkenin, toplumun, kurumların hatta hukukun normalleşmesi için bir zaman aralığı bırakılsaydı!

Unutmayalım ki;

Bu oylamada;

Anayasa,

Laiklik,

Şeriat,

Siyasi parti,

Sağ-sol,

Alevi-Sünni,

veya

Herhangi bir kişi değil, sadece Başkanlık sistemi oylanacak!

Kimin EVET veya HAYIR dediğine değil, ülkenin ve gelecek nesillerin sorumluluğu ile sağlıklı karar vermeniz dileğiyle…

Kalın sağlıcakla!

NELER SÖYLENDİ?
@
Hüseyin Kurt

Hüseyin Kurt

DİĞER YAZILARI BEĞENİ PEŞİNDE KOŞANLAR 04-10-2019 09:45 BU YEREL SEÇİMLER FARKLI OLACAK 08-01-2019 14:23 DARBE TATBİKATLARI ve YAKIN GELECEK 30-03-2017 11:47 DOST-DÜŞMAN KAVRAMI DEĞİŞİYOR MU? 18-03-2017 10:02 NAZİ KAFALILAR ve HİTLER ALMANYASI 13-03-2017 15:13 FASİŞT HOLLANDA! 13-03-2017 10:15 BU NE KEPAZELİK; ALAYIMIZI DİNLEMİŞLER 11-03-2017 15:07 SOSYAL TEMBELLİK ve –MIŞ GİBİ YAPANLAR… 07-03-2017 12:57 DAVRANIŞ BATAĞINDA TOPLUMSAL ÇÖKÜŞ ve ŞEHRİ PLANLAYANLAR 06-03-2017 10:28 SAMSUN’UN ŞİDDET HALLERİ 02-02-2017 11:11 REFERANDUM ve LAİKLİK 01-02-2017 10:39 DÜNYA’NIN OYLAMALARI 31-01-2017 12:08 MEMLEKETİN OYLAMALARI 27-01-2017 15:23 SAĞLIKLI DÜŞÜN, SAĞLIKLI KARAR VER 25-01-2017 10:24 SİHİRLİ RAKAM 330 18-01-2017 16:18 UMUT ETMEK HARAM MI? 31-12-2016 10:20 ÜLKE SAVAŞTA DESEK ABARTMIŞ OLUR MUYUZ? 27-12-2016 10:39 ELÇİYE ZEVAL OLDU! YA MENFAATİ OLANLAR? 20-12-2016 14:36 MİLLİ SEFERBERLİĞE HAZIR MIYIZ? 15-12-2016 13:16 ABD YAKLAŞANI YAKMIŞ! 12-12-2016 16:02 KENDİSİNİ UYANIK SANAN BONCUKÇULAR… 12-12-2016 11:11 SAMSUN’DA BİR SAPLANTININ ANATOMİSİ!.. 07-12-2016 12:36 KİM DEMİŞ OLMAZ DİYE 21-11-2016 13:48 FINDIKTA OYNANAN OYUNLAR 19-11-2016 11:51 SAMSUN’UN HAVAALANI İLE İMTİHANI 14-11-2016 09:48 KOVULDUN TRUMP EFENDİ… 10-11-2016 10:15 DAVETSİZ DARBE! 08-11-2016 13:33 UNESCO ve KIZILIRMAK DELTASI 10-10-2016 12:24 BYLOCK YOK EAGLE VERELİM 06-10-2016 16:46 YENİ KAPI RUHUNU RUHSUZLAŞTIRANLAR 05-10-2016 12:14 ABD ve YUNAN’IN SAMSUN’U BOMBALAMASI 03-10-2016 12:07 BUGÜN SAMSUN’DA SAMİMİYET SINAVI VAR 29-09-2016 13:23 ZİRVESİ SİYASET YAPIDA DAYAK YİNEN PAPAZ 27-09-2016 15:11 TOPLUMSAL ŞİZOFRENİNİN EŞİĞİNDEYİZ 23-09-2016 17:06 SURİYE BATAKLIĞINDA ÖSO 21-09-2016 14:09
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
BİYOGRAFİ
RÖPORTAJLAR
ARŞİV ARAMA
açık